شکوفه های چهارم/یک

اهمیت رودها

رود

آبشارها از منظره هاي بسيار زيباي جغرافيا هستند آبشارها به انسان بهره هاي زيادي ميرساند مثلا از نيروي ريزش آب آبشارها مي توان برق تهيه كرد.گاهي اوقات در مسير روخانه ها براي ذخيره آب ديوارهاي محكم و بلندي مي سازند كه به آن سد مي گويند.
از سدها هم آب مورد نياز كشاورزي و هدف مردم شهرها و روستاها را تأمين مي كنند و هم بوسيله توربينهاي قوي برق تهيه مي كنند. گاهي بر اثر بارندگي زياد يا گرم شدن ناگهاني هوا و ذوب سريع برفها روي قله ها مقدار آب رودخانه هابسيار افزايش مي يابد به طوريكه آب از رودخانه بيرون مي ريزد و در اطراف جاري مي شود و به شكل سيلاب به مزارع و خانه هاي روستایيان خسارت وارد مي آورد. حفظ و كاشت گياهان در مسيري سيلابي از مهم ترين راه هاي جلوگيري از وقوع سيلاب است. آب رودها در مسير خود بخشي از پوسته زمين را مي شويد، اگر سرعت آب زياد باشد اين مواد شسته شده را با خود حمل مي كند تابه محلي برسد كه شيب زمين كم باشد.
جايي كه شيب زمين كم باشد در نتيجه سرعت آب هم كم خواهد شد آب با سرعت كم ديگر نميتواند مواد را با خود حمل كند بنابراين مواد در همان جا ته نشين مي شود حالا موادي كه از پوسته زمين شسته شده و بر روي اين زمين با شيب كم ته نشين شده خاك حاصل خيزي براي كشاورزي بوجود مي آورد كه به آن آبرفت مي گويند.

طولانی ترین رود : کارون

کوتاه ترین رود : چالوس

آب مصرفی تهران : از رودهای جاجرود ، کرج

سئوالات

1- جويبار چگونه بوجود مي آيد؟

بخشي ازباران وبرفهايي كه برروي سطح زمين مي باردوكوهستان ها را نيز شامل مي شود بر روي سطح زمين جاري مي شود و از جاي شدن آب بر روي زمين جويبارها بوجود آمده و حركت مي كنند.

2- رود و رودخانه يا خانه رود چه تفاوتي باهم دارند؟

رود از به هم پيوستن جويبارها بوجود مي آيد ولي رودخانه با كمك رودها بوجود مي آيد بدين معنا كه رودها با سرعتي كه دارند زمينهاي زير خود را مي كنند و رودخانه يا خانه رود را بوجود مي آوردند.

3- آيا مي توانيد توضيح دهيد كه در چه مناطقي رودها هميشه جريان دارند؟بله معمولاً در مناطقي كه باران زياد مي بارد و يا در كوهستان هايي كه هميشه پوشيده از برف است رودها هميشه جريان دارند.

4- آيا در مناطقي كه باران هاي سيل آسا مي بارد رودهاي دائمي وجود دارند؟ چرا؟

خير چون در اين مناطق بارانهاي تند و سيل آسا تنها در مدت كوتاهي مي باردو به همين دليل جريان رودها موقتي است و رودها زود خشك مي شوند.

5- يك رود را نام ببريد كه در تمام طول سال جريان داشته باشد؟

رود چالوس از رودهايي است كه از دامنه هايي است كه از دامنه ها و كوهپايه ها ي شمالي البرز و زمنيهاي پست مي گذرد و به درياي مازندران مي ريزد.

6- آبشار چگونه بوجود مي آيد؟

در جاهايي از مسير رودخانه كه بدلايل مختلف سطح زمين اختلاف ارتفاع داتشه باشددر اينصورت آب رودها از بلندي به پائين مي رسد كه در اين حالت به آن آبشار مي گويند.

7- چه ارتباطي ميان آبشار و برق وجود دارد؟

به دليل اينكه آبشارها با سرعت زياد از بالا به پائين سرازير مي شوند، بهره هاي زيادي را به انسان مي رسانند كه از همه مهم تر تهيه برق از نيروي ريزش آب است.

8- سد چيست و چه تأثيري بر زندگي مردم و اقتصاد كشور دارد؟

گاهي در مسير رودخانه ها ديوارهاي محكم و بلندي را به نام سد مي سازند تا آب در پشت اين ديوارها ذخيره شود. آبي كه در پشت سر ذخيره مي شود هم ميتواند آب مورد نياز كشاورزي و معدني مردم شهرها و روستاها را تأمين مي كند و هم با كمك توربينهاي قوي برق توليد نمايد.

9- آيا مي توانيد نام يك سد را كه در نزديكي تهران قرار گرفته است بنويسيد؟بله سد لتيان

10- سيلاب ها چگونه بوجود مي آيند وچگونه مي توان ازوقوع آن ها جلوگيري كرد؟

الف) بر اثر بارندگي زياد، ذوب شدن برفهاي روي قله ها، گرم شدن ناگهاني هوا، آب رودخانه ها به ناگهان افزايش مي يابد و آب از رودخانه بيرون ريخته و به زمينهاي اطراف جاري مي شود و بدليل سرعت زياد و حجم فراوان ،‌صدمات و خطرات بسياري را براي مزارع و خانه هاي روستایيان و حتي شهرها بوجود مي آورد.

ب) اگر كشاورزان به پرورش و حفظ گياهان در مسيرهاي سيلابي بپردازند از وقوع سيلاب جلوگيري مي شود.

11- آب رودها چه تأثيري بر پوسته زمين مي گذارند؟

آب رودها د رمسير خود بخشي از پوسته زمين را مي شويند و در صورت سرعت بالاي آب اين مواد شسته شده هم چنان با آب حمل مي شوند تابه محلي برسند كه شيب زمين كم باشد. و در نتيجه مواد در شيب كم در همان محل باقي مي مانند و ته نشين مي شوند.

12- آبرفت را تعريف كنيد؟

آبرفت با تأثير آب بر روي پوسته زمين ارتباط مستنقيم دارد.يعني پوسته زمين شسته شده كه در مناطق با شيب كم ته نشين شده است در همان محل خاك حاصل خيزي رابه وجودمي آوردكه به آن آبرفت مي گويند.